Varsseveld, Nederland. Zowel in Duitsland als in Nederland is fietsen veel meer dan alleen een vervoersmiddel; het is een levenswijze die vrijheid en flexibiliteit biedt en zelfstandigheid, gezondheid en maatschappelijke participatie bevordert. De bevolking van beide landen vergrijst echter in hoog tempo. Uit onderzoek blijkt dat een op de vier mensen in de EU te maken heeft met een of andere vorm van mobiliteitsbeperking (Raad van de Europese Unie, 2026, Handicap in de EU: feiten en cijfers). Daardoor worden miljoenen mensen geleidelijk gedwongen om het fietsen op te geven. Dit verlies aan mobiliteit kan leiden tot sociaal isolement, verminderde zelfstandigheid en een afnemend geestelijk welzijn. Hoewel conventionele fietsdeelprogramma's snel zijn gegroeid, richten deze zich voornamelijk op jonge, stedelijke volwassenen, waardoor aangepaste voertuigen zoals zij-aan-zij-fietsen, riksja's en driewielers grotendeels ontoegankelijk blijven. De hoge kosten van deze voertuigen, in combinatie met beperkte stalmogelijkheden, kunnen aanzienlijke belemmeringen vormen voor de toegang tot aangepaste mobiliteit voor degenen die deze het hardst nodig hebben.
Het onlangs gelanceerde FITS-project (Facilitating Inclusive Transportation Solutions) heeft tot doel deze barrières weg te nemen en aan te tonen dat iedereen, ongeacht leeftijd of fysieke mogelijkheden, een fundamenteel recht op mobiliteit heeft. Het initiatief, dat op 15 mei 2026 van start is gegaan en meer dan drie jaar zal duren, zal gedeelde mobiliteitssystemen ontwikkelen en implementeren die specifiek zijn ontworpen voor aangepaste fietsen. FITS wordt gefinancierd door het Interreg VI A-programma Duitsland-Nederland, dat een totaalbudget van € 3.513.760,88 ter beschikking heeft gesteld.
Een grensoverschrijdend partnerschap voor inclusieve mobiliteit
Onder leiding van hoofdpartner vanRaam, een gerenommeerde Nederlandse fabrikant van aangepaste fietsen, brengt het FITS-project een uniek samenwerkingsconsortium samen van acht kernpartnerorganisaties aan beide zijden van de grens:
- vanRaam (fabrikant van aangepaste fietsen, NL)
- BeeManaged (IT-bedrijf, NL)
- Provincie Overijssel (overheidsinstantie, NL)
- Landkreis Vechta (overheidsinstantie, DE)
- Stichting Fietsmaatjes Brabant (vrijwilligersorganisatie voor fietsen, NL)
- Radeln ohne Alter Deutschland (vrijwilligersorganisatie voor fietsers, DE)
- PflegeButler Häusliche Pflege mit Stil (thuiszorg, DE)
- FH Münster (hogeschool, DE)
Dit kernpartnerschap wordt ondersteund door dertien geassocieerde partners die op regionaal en internationaal niveau de belangen van het fietsen, sociale inclusie en de gemeenschap behartigen. Tot de belangrijkste geassocieerde partners behoren de European Cyclists' Federation (ECF), de Dutch Cycling Embassy, de Fietsersbond, de Nationale Vereniging de Zonnebloem, cargobike.jetzt GmbH, nextbike GmbH, Zukunft Fahrrad e.V. en het Nederlandse Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Samen streeft dit grensoverschrijdende netwerk ernaar om fietsen inclusiever te maken en ouderen en mensen met beperkte mobiliteit in staat te stellen actief, zelfstandig en sociaal verbonden te blijven.
Hoe gaat FITS dit bereiken?
De partners zullen gezamenlijk drie deelmodellen ontwerpen en ontwikkelen in de grensregio om aangepaste fietsen toegankelijker te maken als onderdeel van de dagelijkse gedeelde mobiliteit.
01
Toegang tot aangepaste voertuigen voor één persoon
Ontworpen voor personen die bijvoorbeeld zelfstandig op een driewieler willen rijden.
02
Toegang tot aangepaste voertuigen voor meerdere personen om te gebruiken met een sociaal netwerk
Hierdoor krijgen gebruikers toegang tot aangepaste voertuigen voor meerdere personen (zoals zij-aan-zij-fietsen of riksja's) om samen met hun eigen familie, vrienden of vertrouwde contacten te rijden.
03
Toegang tot aangepaste voertuigen voor meerdere personen om (on)bekende personen te vervoeren via vrijwilligerswerk en koppeling
Deze dienst brengt vrijwillige fietsers in contact met mensen die een rit nodig hebben via een gestructureerd koppelingsproces, waardoor gezamenlijke uitstapjes in de buitenlucht mogelijk worden voor mensen die geen directe metgezel hebben.
Ontworpen met de eindgebruikers, voor de eindgebruikers
In plaats van oplossingen in isolatie te ontwikkelen, stelt FITS de gebruikers centraal in zijn missie. Via co-creatieve ontwerpworkshops zullen senioren en mensen met beperkte mobiliteit rechtstreeks samenwerken met alle projectpartners om de FITS-diensten te ontwikkelen en te testen. Door te luisteren naar ervaringen uit de praktijk zal vanRaam de duurzaamheid, robuustheid en veiligheid van hun aangepaste voertuigen verbeteren. De technologiepartner BeeManaged ontwikkelt een op maat gemaakt, zeer toegankelijk boekings- en beheerplatform. Het platform zal beschikbaar zijn in zowel het Duits als het Nederlands en zal een interactieve kaart bevatten waarop de locaties van beschikbare aangepaste fietsen in het hele programmagebied worden weergegeven. Dit maakt het voor de gebruikers gemakkelijk om de voertuigen via de app te vinden en te reserveren.
Een blijvende beleids- en maatschappelijke impact creëren
Na de proeffase is het doel van het FITS-project om een blijvende erfenis op het gebied van inclusieve mobiliteit na te laten. FITS zal een oplossing opleveren die in Europese steden en regio's kan worden ingezet. Tegen de tijd dat het project in 2029 afloopt, zal het consortium een uitgebreide toolkit en gerichte beleidsaanbevelingen hebben opgeleverd om gemeenten, bejaardentehuizen en vervoersplanningsinstanties te ondersteunen bij de implementatie van deeldiensten voor aangepaste fietsen. FH Münster zal de sociale, gezondheids- en psychologische effecten van het project evalueren, waarmee de weg wordt vrijgemaakt voor de integratie van gedeelde aangepaste fietsen in regionale mobiliteitsconcepten en het veiligstellen van publieke financiering op de lange termijn.
Door innovatieve diensten, toegankelijke digitale technologie, gebruikersgerichte co-creatie en grensoverschrijdende samenwerking te combineren, zal FITS de maatschappelijke waarde van inclusief vervoer aantonen en ervoor zorgen dat iedereen het recht heeft om zich vrij te verplaatsen.
Medegefinancierd door
Persbericht van het FITS-consortium, geplaatst door BeeManaged als projectpartner.