AI in je ERP: wat Exact, AFAS, Business Central en SAP zelf bieden

Wat betekent AI in je ERP?

Twee verschillende dingen. De eigen AI van de leverancier werkt binnen het ERP, op de gegevens van dat ERP, voor de gebruikers ervan. Een AI-agent over je systemen heen werkt bovenop je ERP, CRM, servicedesk en kanalen, en praat met klanten, dealers en collega's. Ze sluiten elkaar niet uit; de meeste bedrijven gebruiken beide.

De AI van de leverancier is de logische eerste stap voor financieel werk en de backoffice. Een agent over je systemen heen is een aparte keuze, voor vragen en processen die buiten het ERP beginnen. Hieronder per leverancier wat er stand oktober 2026 beschikbaar is.

Wat doet de AI in Exact Online?

Stand september 2026 heeft Exact Online Boekhouden AI-agents voor financiële taken binnen Exact Online: inkoopfacturen herkennen, betalingen afletteren, hoe-werkt-het-vragen beantwoorden en betaaldata voorspellen. Een Financial Agent voor KPI-analyse is op 3 september 2026 aangekondigd en staat in bèta. De MCP-server van Exact staat op de roadmap, zonder datum.

• Purchase Agent: herkent inkoopfacturen en stelt een grootboekrekening voor.
• Bank Agent: lettert betalingen af. Support Agent: beantwoordt hoe-werkt-het-vragen.
• Debtor Agent: voorspelt betaaldata en verstuurt herinneringen, vanaf de Plus-editie.
• MCP-server: aangekondigd op de vooruitblikpagina van Exact, geen releasedatum gepubliceerd.

• Exact Online koppelen aan een AI-agent, met de eigen AI van Exact in detail

Wat doet Jonas, de AI in AFAS Profit?

Jonas is de verzamelnaam voor AI bij AFAS. Hij analyseert gegevens in een workflow en vult velden, voert via een Jonas-assistent een prompt uit op een stap in een workflow, en in Profit 8 chat je met Jonas binnen een workflow. Jonas is zonder meerkosten beschikbaar voor alle klanten, onder een fair-use-policy, nadat je hem per omgeving activeert.

• Profit 8, gepland voor medio juli 2026, voegt chatten met Jonas in workflows toe, het automatisch koppelen van importvelden en declareren met AI in InSite.
• Scan & herken leest de kop van inkoopfacturen, niet de regels, en herkent facturen in een andere taal dan Nederlands of Engels minder goed.
• Volgens AFAS draait Jonas in workflows en reacties in de eigen Microsoft-tenant van AFAS, met het AI-model binnen de Europese Economische Ruimte, en worden klantgegevens niet gebruikt voor training.
• MCP: AFAS onderzoekt een officiële MCP-server. Stand juni 2026 is er geen AI-integratie gecertificeerd, en AFAS raadt niet-gecertificeerde MCP-servers en AI-agents sterk af.

• AFAS Profit koppelen aan een AI-agent

Wat doen Copilot en de agents in Business Central?

Copilot in Business Central zit zonder meerprijs in de licentie, alleen online, met functies zoals hulp bij bankafstemming, samenvattingen van records en suggesties op verkoopdocumenten. De Sales Order Agent en de Payables Agent gaan verder: ze werken vanuit een mailbox en zetten offertes of concepten van inkoopfacturen klaar. Die agents worden per gebruik afgerekend in Copilot Credits.

• Sales Order Agent: analyseert klantverzoeken per e-mail, maakt altijd eerst een verkoopofferte en laat aangewezen gebruikers elk uitgaand bericht controleren. De mailbox moet een Microsoft 365-mailbox zijn.
• Payables Agent: maakt van leveranciersfacturen uit een mailbox concepten van inkoopfacturen, die afhankelijk van de instellingen door een supervisor worden gecontroleerd; hij boekt de factuur niet en keurt zelf geen leveranciers goed.
• Credits per actie, bijvoorbeeld 5 Copilot Credits om een verkooporder aan te maken of bij te werken, en 50 per inkoopfactuur plus 5 per regel bij de Payables Agent. Is het tegoed op, dan stopt de functie tot er capaciteit bij komt.
• Lijstprijzen in Nederland, per gebruiker per maand, jaarcontract, exclusief btw: Essentials 69,30 euro, Premium 95,30 euro.
• MCP-server: algemeen beschikbaar sinds april 2026, standaard alleen lezen; schrijven stel je per API in.
• Nederlands: de beschikbaarheidstabel van Microsoft noemt Nederlands voor beide agents, maar de eigen pagina's van de agents zeggen alleen Engels of laten Nederlands weg. Test in het Nederlands voordat je erop vertrouwt.

Wat biedt SAP Business One?

In de Web client van SAP Business One beantwoordt Ask AI vragen over gegevens die je in een lijst of record selecteert, met algemene kennis en openbare informatie, en schrijft een AI-assistent SQL-query's op basis van een beschrijving. Beide lopen via SAP AI Core op een SAP BTP-account met betaling per gebruik; zelf kan die AI geen Business One-gegevens opvragen of wijzigen. SAP publiceert daarnaast voorbeeldcode voor een MCP-server.

• Facturen scannen: een automatiseringssjabloon stuurt leveranciersfacturen naar de Document Information Extraction-dienst van SAP, waarna de Electronic Document Import Wizard een conceptfactuur aanmaakt.
• MCP: sinds 10.0 FP 2608 levert SAP voorbeeldcode voor een MCP-server bovenop de Service Layer. Die leest en schrijft, en vraagt de gebruiker vóór schrijfacties om goedkeuring. Het is voorbeeldcode, geen kant-en-klaar product.

De vier naast elkaar

AI in het ERP, per leverancier (stand oktober 2026)

Wat doet de AI in je ERP niet?

Hij werkt binnen het ERP. De documentatie van de leveranciers wijst dezelfde kant op: Copilot in Business Central kent je Microsoft 365-gegevens niet, de chat kan gegevens alleen bekijken, en Ask AI in SAP Business One kan zelf geen Business One-gegevens opvragen of wijzigen. Geen van de vier heeft een in het ERP ingebouwde agent die klanten op je website of WhatsApp antwoordt met gegevens uit je ERP en CRM samen. Bij Microsoft kun je die zelf bouwen in Copilot Studio, een apart product.

Dat is geen tekortkoming maar een keuze voor een afgebakend terrein. De leverancier verbetert de eigen processen. Vragen die bij een klant, dealer of collega beginnen en tegelijk het ERP, het CRM, een WMS of de servicedesk nodig hebben, vallen erbuiten.

Wanneer heb je een agent over je systemen heen nodig?

Als de vraag van buiten het ERP komt of het antwoord meer dan één systeem nodig heeft. Een dealer vraagt via WhatsApp of er deze week 40 stuks kunnen worden geleverd; het antwoord vraagt voorraad uit het ERP, een openstaande deal uit het CRM en de leverstatus uit het magazijn. Een managed agent combineert die, met rechten per rol en goedkeuring voor acties die records wijzigen.

1. 01

   Gebruik wat je ERP biedt

   Zet de AI van de leverancier aan voor financiële en backofficetaken. Die is vaak inbegrepen of wordt per gebruik afgerekend.

2. 02

   Zet de vragen buiten het ERP op een rij

   Welke vragen van klanten, dealers en collega's hebben gegevens uit meerdere systemen nodig? Dat zijn de kandidaten voor een agent.

3. 03

   Kies één proces

   Begin met één proces, zoals orderstatus of offerteaanvragen, alleen lezend, en voeg later schrijfacties met goedkeuring toe.

• Wat een MCP-server is en wat hij niet regelt
• Interne AI-agent die je eigen systemen bevraagt